विपद्को सामग्री-निर्धारण

हाम्रो गल्ली देवीघाटमा भएको अँध्यारो, चिल्लो खाडल हो। रातो साडी लगाएकी एउटी वृद्ध महिला दोस्रो तलाको बालकनीमा कंक्रीटको बलस्ट्रेड हराइरहेको छ।

आधा भत्किएको भवनको खुला रिबारबाट लुन्ड्री झुण्डिएको छ। पुरुषहरू माथिको भुइँमा राखिएको उखेलिएको रूखको टुक्रा टुक्रामा खाजा खाइरहेका छन्।

यी दृश्यहरू भिजुअल व्याकरणबाट भिन्न थिए जसको माध्यमबाट मैले मेरो पुर्खाको घरको प्रकोप अनलाइन देखेको थिएँ, जसमा विनाश रीलको रूपमा आइपुगेको थियो।

नेपाली मानसिकता १५ सेकेन्डको निराशाको बाढीमा डुबेको छ । स्थानीय हार्टब्रेक दोहोर्याउन सकिने सामग्री बन्छ, प्रणालीहरू मार्फत परिचालित हुन्छ जसले हाम्रो पीडा बुझ्नु भन्दा धेरै सजिलैसँग हाम्रो ध्यान मापन गर्दछ। सिंथेटिक सहानुभूति, राजनीतिक प्रदर्शन, र एक शब्दावलीले घोषणा गर्दछ कि भविष्य पहिले नै समाप्त भएको छ।

भाइरल भएको भिडियोमध्ये एउटा त्रिसुली पुल बगेको थियो । यसको छेउमा मेरो हजुरबुबाको धातु कार्यशाला उभिएको थियो, जहाँ उहाँले ग्रिलहरू बनाउन र मानिसहरूलाई वेल्ड गर्न सिकाउनुभयो। त्यो रील मार्फत गएको मैले सिकें।

यसले अन्तरिक्षबाट मेमोरी, शारीरिक उपस्थिति र भावनालाई हटायो। मेरो हातमा भएको सानो आयतले अचानक बाढीको बारेमा व्याख्या गर्न सक्ने कमेन्ट सेक्शन भन्दा बढि समात्यो।

यो मध्यस्थताको साक्षीको आत्मीयता हो - यसको परिणामहरूमा संलग्न महसुस गर्दा प्रतिनिधित्व मार्फत घटनाको सामना गर्दै। स्क्रिनमा माटोको गन्ध छैन। तैपनि एक परिचित स्थानले छविलाई लगभग स्पर्श महसुस गराउन सक्छ।

प्रकोपबाट व्यक्तिगत रूपमा प्रभावित दर्शकलाई थाहा छ कि त्यो सडक कहाँ पुग्यो, कसको व्यवसायले त्यो भवन ओगटेको छ, र परिदृश्यको कुन भाग अझै पनि त्यहाँ हुनुपर्छ।

औंलाले पानी रोक्न सक्छ, क्षति बढाउन सक्छ, पतन पुन: प्ले गर्न सक्छ। तपाईं टिप्पणी गर्न सक्नुहुन्छ, यसलाई इन्स्टाग्राम कथामा साझा गर्न सक्नुहुन्छ र जलवायु अन्यायलाई दोष दिँदै यो कत्ति पागलपन छ भनेर वर्णन गर्न सक्नुहुन्छ।

यी इशाराहरूले प्रतिनिधित्वमा झूटो नियन्त्रण प्रदान गर्दछ, के भएको छ त्यसमा हस्तक्षेप गर्न हाम्रो असक्षमतालाई उजागर गर्दछ।

एक भाइरल मेमले मौसम परिवर्तनलाई फोन मार्फत हेरिएको प्रकोपहरूको शृङ्खलाको रूपमा वर्णन गर्दछ, फुटेज नजिक र नजिक आउँदासम्म तपाईं फिल्म खिच्ने व्यक्ति बन्नुहुन्न। वातावरणीय प्रकोप समाचार स्थानबाट हाम्रो आफ्नै समुदायमा सर्छ। वातावरणीय प्रकोपको बहुआयामिक प्रकृति बुझ्नको लागि फोन मार्फत कैद गरिएको सबैभन्दा नाटकीय सेकेन्डहरू भन्दा बढी चाहिन्छ।

बाल्यकालमा देवीघाटको भिरालो गल्लीमा दौडिरहन्थें, पसलबाट चाटपाटे किने र पिपलको रुख र चौताराको छेउमा चुंगी खेल्न साथीहरू खोज्थे ।

बाढी पछि फर्केर, ती स्थलचिह्नहरू मध्ये कुनै पनि बाँकी रहेन। मेरो मेमोरीले सडकहरू प्रदान गर्यो जुन परिदृश्यले अब पुष्टि गर्न सक्दैन। संवर्धित वास्तविकताले अपहिल रन, कार्ट, प्लेटफर्म, विन्डोजहरूको सम्झना प्रदान गर्‍यो।

वातावरणीय दार्शनिक ग्लेन अल्ब्रेक्टको 'सोलस्टाल्जिया' को अवधारणाले यस संकटलाई भाषा दिन्छ: यससँग जोडिएका मानिसहरूको वरिपरि परिवर्तन हुने वातावरणको पीडा, घरसँग सम्बन्धित परिचितता र सुरक्षालाई कमजोर बनाउँदै। एक व्यक्ति घरमा बस्न सक्छ, र अझै पनि घरमा बिरामी महसुस गर्न सक्छ।

रूपान्तरित गृहनगरमा फर्केकाहरूका लागि, अवधारणाले भौगोलिक आगमन र भावनात्मक मान्यता बीचको दूरीलाई पनि प्रकाश पार्छ। तपाईं स्थानमा पुग्न सक्नुहुन्छ, र अझै पनि तपाईं पुग्न असफल भएको महसुस गर्नुहुन्छ।

हामी शारीरिक रूपमा फर्कनु अघि नै फोनले ठाउँलाई अपरिचित हुन अनुमति दिन्छ। यसले फ्रेम बाहिर हराएको कुरालाई पुनर्निर्माण गर्न मेमोरी छोडेर टुक्रा टुक्रा पार्छ।

यसले हेरिरहन आग्रहलाई व्याख्या गर्न मद्दत गर्छ। एक दर्शकले भवन पहिचान गर्न, आफन्तको सडक पत्ता लगाउन वा मार्ग प्रयोगयोग्य छ कि छैन भनेर बुझ्न बाढी क्लिप पुन: प्ले गर्न सक्छ। दोहोरिने भनेको अभिमुखीकरण पुन: प्राप्त गर्ने प्रयास हो, र फुटेजले कुनै पनि नयाँ कुरा प्रकट गर्न बन्द गरेपछि लामो समयसम्म जारी रहन सक्छ।

मिडिया वातावरणमा बस्नुको अर्थ के हो जहाँ आफ्नो हानिको प्रमाण खोज्नु थप विनाश प्रदान गर्ने संकेत बन्छ? जहाँ भत्किएको छिमेकलाई बुझ्ने प्रयास गर्दा बिताएको समयलाई प्यारो बिरालोको भिडियो हेरेर बिताएको समयसँगै प्रशोधन गरिन्छ, एक्स्ट्रिम इनर्जी ड्रिंकको अर्को विज्ञापन वा झोले र घंटाबीचको विवाद।

हामीले यो सबै कोलाहलको बीचमा प्रकोपको अर्थ बनाउनु पर्छ, जहाँ पहिचान र एकताको एक घनिष्ठ कार्य अर्को एल्गोरिदमिक तमाशा हुन्छ।

TikTok को यसको सिफारिस प्रणालीको खाताले सामग्रीको स्तर निर्धारण गर्न प्रयोग गरिने संकेतहरू बीचको हेराइ समय, हेर्ने समापन र अन्य अन्तरक्रियाहरू पहिचान गर्दछ। चिन्ता, अविश्वास र मोह सबैले निरन्तर ध्यान समावेश गर्न सक्छ। दर्शकले घरको विनाशलाई बुझ्ने प्रयास गर्दा प्लेटफर्मले भिडियोलाई 'भाइरल कम्पेलिङ' को रूपमा दर्ता गर्न सक्छ।

यो विपद्को सामग्री-निर्धारण हो: अवस्थित घटनालाई एकाइहरूमा रूपान्तरण जसले परिसंचरण गर्न, ध्यानको लागि प्रतिस्पर्धा गर्न र संलग्नता मार्फत मूल्य प्राप्त गर्न सक्छ। ठाउँको इतिहास छ, क्लिपको अवधि छ।

आवेग एक दोषी आनन्द, एक असहज बाध्यता हो। तर स्क्रिनमा फिर्ता हेरचाह, डर वा आशामा सुरु हुन सक्छ कि अर्को भिडियोले के भयो भनेर स्पष्ट गर्नेछ। अन्ततः, हेर्नु र पुन: हेर्नु भनेको हेर्दा उत्पन्न हुने समस्याको लागि सबैभन्दा सजिलै उपलब्ध प्रतिक्रिया हुन सक्छ।

नकारात्मक जानकारीको यो दोहोर्याइएको, रोक्न गाह्रो हुने खपतलाई डूमस्क्रोलिङ भनिन्छ। इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकामा 800 विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरू समावेश गरिएको 2024 को अध्ययनले डूमस्क्रोलिङ र अस्तित्वसम्बन्धी चिन्ताबीचको सम्बन्ध फेला पारेको थियो। सर्वेक्षण डिजाइनले कारण स्थापित गर्न सक्दैन, र यसका निष्कर्षहरू नेपाली दर्शकहरूलाई मात्र हस्तान्तरण गर्न सकिँदैन, तर यसले कसरी जानकारी खोज्ने सम्भावनाको कम भावनामा अल्झिन्छ भनेर जाँच्नको लागि उपयोगी सुरुवात बिन्दु प्रदान गर्दछ।

लाइभस्ट्रिमहरू, मेम्स र प्रभावकारी संस्कृतिबाट परिचित घातक अर्थमा, 'वी आर सो कुक' भन्ने वाक्यांशले परिणाम पहिले नै तय भइसकेको घोषणा गर्छ। यसको हास्यले असहायतालाई सामाजिक रूपमा साझा गर्न योग्य बनाउँछ। यसले मानिसहरूलाई प्रतिक्रिया व्यक्त नगरी खतरालाई स्वीकार गर्न अनुमति दिन्छ।

एक विनाशकारी समुदायमा लागू गरिएको, वाक्यांशले उपलब्ध प्रमाणहरू भन्दा धेरै ठूलो दाबी गर्दछ। एउटा ठाउँले भयानक विनाश भोगेको छ, र एक आशाहीन जुमर र डिटेच डूमरको व्याख्याले त्यो विनाशलाई भविष्यमा अनिश्चित कालसम्म विस्तार गर्दछ।

त्यसपछि त्यहाँ NGOmaxxing छ, जहाँ क्लिपहरू राहत समूहहरू द्वारा कोष उठाउन खेती गरिन्छ। क्लिपको फारमले यो विस्तारलाई प्रोत्साहन गर्छ। एउटा पुल खस्छ । भिडियो समाप्त हुन्छ। पुल फेरि खस्छ ।

भग्नावशेष सफा गर्ने, अस्थायी परिसर खोज्ने, उपकरण बदल्ने र व्यवसाय पुन: खोल्ने फरक लय छ। तिनीहरू समयको साथ, वार्तालाप र कामको अविस्मरणीय दिनहरू मार्फत प्रकट हुन्छन्। तुरुन्तै पतन द्वारा हावी भएको फिडले प्रकोपको खाता बाहिर रिकभरीको ढिलो इतिहास छोड्न सक्छ।

भविष्यले त्यसपछि दुई पटक चोरी भएको महसुस गर्छ: पहिले जलवायु पतनको कारणले गर्दा भौतिक विनाशको माध्यमबाट, र फेरि एक प्रतिनिधित्व मार्फत जसले अस्तित्वलाई कल्पना गर्न गाह्रो बनाउँछ।

एक नेपाल बाढी राहत एजेन्सीको अनलाइन पोस्टर कफी रंगको नदीको छेउमा सामान्य हिमालयन बस्तीको एआई-उत्पन्न छवि हो। मलबे व्यवस्थित देखिन्छ, र गाउँले अस्पष्ट रूपमा प्यान-एशियन भिजुअल शब्दावली प्रयोग गर्दछ। नेपालको झण्डाले राष्ट्रिय पहिचान प्रदान गर्दछ, यद्यपि यसको अनुपात र आकाशीय प्रतीकहरू विकृत गरिएको थियो।

यो दृश्यले काल्पनिक नेपाल भित्रको प्रकोप पत्ता लगाउँदछ, शोक गरिएको ठाउँको लगभग कुनै पनि विशिष्टता बोक्दैन। यसमा चिन्न सकिने नुवाकोट वा रसुवा छैन, रचनालाई सडक, घरपरिवार वा व्यक्तिसँग जोड्ने कुनै तरिका छैन -- तयार चन्दा सङ्कलनका लागि सिंथेटिक छवि।

'प्रेय फर नेपाल' एआई-उत्पन्न छविको लागि अर्को क्याप्शन हो। यसले हेर्ने कार्यलाई आउटसोर्स गर्दछ। वास्तविक विनाश गन्दा, असमान र रचना गर्न गाह्रो छ। यसको विवरणहरूले प्रतीकात्मक रूपमा व्यवहार गर्न अस्वीकार गर्दछ: रेबारमा लुगा धुने, भवन भित्र राखिएको रूखको मुनिको खाजा, कसैले सामान्य जीवनको सानो बाँकी व्यवस्था गर्दै।

उत्पन्न छविले वास्तवमा प्रकोपको साक्षी हुनु पर्ने घर्षण हटाउन सक्छ। यसले भग्नावशेषहरूलाई पूर्ण, सन्तुलित र परिसंचरणको लागि उपलब्ध बनाउन सक्छ। जसको अनुभवले छविलाई लंगरमा राख्नु पर्छ त्यसको उत्पादनको लागि मानिसहरू अनावश्यक हुन्छन्। हामीसँग एआई डाटा केन्द्रहरूद्वारा उत्पन्न गरिएका कल्पनाहरूका साथ वास्तविक प्रकोपहरूका लागि जागरूकता बढाउने सामग्रीहरू छन्।

यहाँ पनि भौतिक विरोधाभास छ । अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले अनुमान गरेको छ कि डाटा केन्द्रहरू द्वारा बिजुलीको प्रयोगले 2024 मा लगभग 180 मिलियन टन अप्रत्यक्ष कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन उत्पादन गरेको छ। सर्भरहरूलाई शक्ति चाहिन्छ, र बिजुली उत्पादनले उत्सर्जन उत्पादन गर्न सक्छ। कथित घर्षणरहित छविले चित्रण गरेको उही भौतिक संसारमा इम्बेड गरिएको प्रणालीसँग सम्बन्धित छ।

वातावरणीय पदचिह्न भएको उद्योगले वातावरणीय विनाशको बारेमा शोकको सिंथेटिक अभिव्यक्तिहरू आपूर्ति गरिरहेको छ। ध्यान, लाइक, सेयर, टिप्पणी, बजार स्थिति, र भविष्यमा अख्तियारको लागि मेसिनहरू मार्फत आयोजित अन्तहीन प्रतियोगितामा डिजिटल अनुकम्पा भौतिक परिणाम बिना आइपुग्छ।

विपत्ति फुटेज बन्छ। फुटेज संकेत बन्छ। संकेत अर्को सिफारिस हुन्छ। क्षतिग्रस्त ठाउँ लूप बाहिर जारी छ।

त्यसकारण पनि शारीरिक साक्षी महत्त्वपूर्ण थियो। फोनले के भयो भनेर देखाएको हुनाले म नुवाकोट गएँ । त्यहाँ पुगेपछि, विपत्तिले मैले सामना गरेको सामग्रीभन्दा बढी भयो।

डिजाइनर माइकल बोजकोव्स्कीको परियोजना The Catastrophic Image & The Skin of Your Eye, अष्ट्रेलियाको आगोको मौसमको अनुभव गरेपछि विकसित गरिएको, यस आवेगलाई वर्णन गर्दछ - उसले देख्न सक्ने प्रमाण खोज्दै, र हेर्दा पर्यवेक्षकलाई परिवर्तन गर्न सक्षम संसारसँग भौतिक भेट हुन्छ।

यसले प्रकोप रेकर्ड गर्दा यसको अनुभव गर्नेहरूलाई किन फरक पर्न सक्छ भनेर बुझ्ने तरिका पनि प्रदान गर्दछ। क्यामेरा समात्ने व्यक्तिले प्रमाण बनाउँदै, हराएको परिदृश्य संरक्षण गर्दै वा उनीहरूको अगाडि के खडा छ भनेर बुझ्ने प्रयास गरिरहेको हुन सक्छ। नतिजा फुटेज प्लेटफर्महरूमा प्रवेश गर्दछ जसले विपत्तिलाई तमाशामा परिणत गर्दछ। यसको उत्पत्ति अझै पनि वास्तविकता स्थापित गर्न तत्काल आवश्यकता मा झूटो हुन सक्छ।

कुनै पनि एकल उद्देश्य सबैलाई चलचित्रमा तोक्न सकिँदैन, र शारीरिक उपस्थितिले स्वचालित रूपमा बुझाउन सक्दैन। तर साक्षीको कार्य आफैं एक स्थान संग सम्बन्ध बन्न सक्छ, दायित्वहरु संग यो रेकर्ड भन्दा बाहिर रहन्छ।

जेनी अफिलको पारुल सहगलको प्रोफाइलमा, उपन्यासकारले विपद् मनोविज्ञानमा आफ्नो अनुसन्धानको माध्यमबाट सामान्यता पूर्वाग्रहको चर्चा गर्छिन्: परिचित अनुभवले दिमागको अपेक्षाहरू पूरा गर्दा अभूतपूर्व परिस्थितिलाई पहिचान गर्न कठिनाई।

"मैले यो अनुभव गरेको छैन," अफिल भन्छन्, त्यो आन्तरिक प्रतिरोधको वर्णन गर्दै। "मलाई लाग्दैन कि म अहिले यो अनुभव गरिरहेको छु।"

उनको उदाहरणले आपतकालिन समयमा मानिसहरूले आफ्नो डेस्क सीधा गर्ने समावेश गर्दछ। देवीघाटमा, चकनाचुर बाल्कनीहरू र तेस्रो तल्लाको टेरेसहरूमा बाक्लो माटोको बीचमा परिचित दिनचर्याहरू कायम रह्यो।

बाढीको हप्ता पछि, भोक जारी छ। लुगा सुकाउन आवश्यक छ। घरका अवशेषहरू अझै पनि ध्यान चाहिन्छ। यसले प्रकोप र त्यसको परिणामबीच मिडियाको रुचाइएको विभाजनलाई अस्तव्यस्त बनाउँछ। प्रकोप विद्यमान रहन्छ, जबकि सामान्य जीवन यसको भित्र पुन: सुरु हुन्छ। त्यो सहअस्तित्व पुल भत्किँदाको एकल शानदार क्षणको वरिपरि बनाइएको क्लिपमा कैद गर्न गाह्रो छ।

यो राजनीतिक सरलीकरणको लागि पनि कमजोर छ, र पक्षपातपूर्ण कथाहरूमा फसेको छ। एक जटिल संकट परिचित राजनीतिक द्वन्द्वको लागि सामग्री बन्छ।

एक विपत्ति खाली सूचना वातावरणमा हुँदैन, यो अवस्थित वफादारी, गुनासो र प्रोत्साहनहरू बीच आउँछ। के भयो भन्ने प्रश्न चाँडै कसको व्याख्याले जित्छ भन्ने प्रतिस्पर्धा हुन सक्छ।

नेपालमा, त्यो प्रतियोगिताले परिभाषित ‘नायक छवि’ खोज्ने काम समावेश गर्दछ। अक्सिजन सिलिन्डर बोकेका मन्त्री, राहत प्याकेज हस्तान्तरण गर्दै, ब्रान्डेड ज्याकेट लगाएका स्वयंसेवकहरू।

त्यस्ता तस्बिरहरूले उपयोगी गतिविधि कागजात गर्न सक्छन्, तर धेरै ठूलो निष्कर्षलाई पनि प्रोत्साहन दिन्छ: त्यो दृश्यताले योग्यता स्थापित गर्दछ, उपस्थितिले जिम्मेवारी स्थापना गर्दछ, र सबैभन्दा प्रमुख रूपमा फोटो खिचिएको व्यक्ति व्यक्ति हो जसमा रिकभरी निर्भर हुन्छ।

राजनीतिज्ञको भ्रमणले निन्दनीय अभिप्राय स्थापित गर्न सक्दैन, तर यसले घटनालाई कसरी प्रस्तुत गरिएको छ र सहयोग प्राप्त गर्ने मानिसहरूको ध्यान पछ्याइएको छ कि छैन भनेर जाँच्न निम्तो दिन्छ। यद्यपि, प्रत्येक सार्वजनिक छविलाई स्टन्टको रूपमा व्यवहार गर्दा यी भिन्नताहरूलाई सेवाको प्रमाणको रूपमा प्रत्येक उपस्थितिलाई राम्ररी व्यवहार गर्ने रूपमा समतल हुनेछ।

मिशेल फुकोको बायोपोलिटिक्सको अवधारणाले तस्विरभन्दा बाहिरको प्रश्नलाई विस्तार गर्न मद्दत गर्छ। एक व्यक्ति बाढी फुटेजमा अत्यधिक देखिन सक्छ जबकि राहत प्रणाली भित्र पत्ता लगाउन गाह्रो हुन्छ। जनतालाई आफ्नो भत्किएको घरको छवि थाहा हुन सक्छ र अझै पनि उनीहरूसँग आश्रय छ कि छैन, उनीहरूको क्षति रेकर्ड गरिएको छ वा उनीहरूलाई सहायता पुगेको छ कि छैन भन्ने कुरामा थोरै जानकारी छ।

यो जहाँ सुशासन प्रश्न मिडिया तर्क भित्र पर्दछ। अर्थ मन्त्रालयको बाढी-अपडेट पोर्टलले चन्दा, ब्यालेन्स र स्थानान्तरण र पहलहरूको बारेमा जानकारी प्रकाशित गर्दछ।

दृश्यताको अर्को मापदण्डले मूल्याङ्कन गरिएका आवश्यकताहरूलाई डेलिभर गरिएको सहायतासँग जोड्नु पर्छ। प्रशिक्षित क्षेत्र गणनाकर्ताहरूले कसलाई के चाहिन्छ भनेर स्थापित गर्न मद्दत गर्न सक्छ, जबकि सार्वजनिक रिपोर्टिङले संवेदनशील घरपरिवार विवरणहरू खुलासा नगरी विनियोजन र डेलिभरी देखाउन सक्छ।

यद्यपि जानकारीले मात्र गहिरो पक्षाघातको समाधान गर्दैन। हामीलाई भविष्यको कल्पना गर्ने तरिकाहरू पनि चाहिन्छ जुन प्रमाणसँग सम्पर्कमा बाँच्न सक्छ।

जेनी अफिलको काममा उपयोगी ढाँचा भनेको विपत्तिमा उनको ध्यान पहिले नै सामान्य दायित्वहरूसँग अलमलिएको कुरा हो।

हेरचाह चाहिने आफन्तहरू, अधुरा कामहरू र खाना र आरामको आवश्यकता पर्ने शरीरहरूसँगै ग्रहहरूको खतरा अवस्थित छ। डर अर्को आवश्यक कार्यको साथ रहनु पर्छ।

उनको कामले घरेलु हेरचाहको सर्कल कसरी विस्तार गर्न सक्छ भनेर पनि सोध्छ, ताकि हामी नजिकका मानिसहरूका लागि आरक्षित गहन चिन्ता अरूप्रति दायित्वहरूको आधार बन्न सक्छ। त्यो विस्तारले कतै जानको लागि जलवायु शोक दिन्छ।

प्रकोप कभरेजको लागि, यसले ध्यानको फरक अनुशासनको सुझाव दिन्छ। नाटकीय फोटो पछि परिवार पछ्याउनुहोस्। बाढीको पानी कम भएपछि व्यवसायमा फर्कनुहोस्। विनाशको क्षणलाई दिइएको उस्तै गम्भीरताका साथ समाधान नभएको आवश्यकता रेकर्ड गर्नुहोस्। बाँचेकाहरूलाई पुन:स्थापना कागजात गर्न सामग्री सिर्जनाकर्ताहरू बन्न सशक्त बनाउनुहोस्।

रिकभरीका उपेक्षित विषयहरू वर्णनात्मक वजनको योग्य छन्: प्रतिस्थापन उपकरणहरू, अस्थायी कोठाहरू, पुनः खोलिएका मार्गहरू, सामान्य दिनलाई पुन: सम्भव बनाउन आवश्यक श्रम।

यसले आशाको कल्पना गर्नुको अर्थ पनि परिवर्तन गर्छ। आशावादी खाताले अनिश्चितता, क्रोध र अपूर्ण पुन: प्राप्तिलाई कायम राख्न सक्छ। यसले प्रयासहरू देखाउन सक्छ जसको सफलता अनिर्णित रहन्छ। त्यसको मूल्य आंशिक रूपमा ती प्रयासहरूलाई सार्वजनिक विचारमा उपलब्ध गराउनु हो।

मेरो हजुरबुबाले मलाई यसको सानो उदाहरण दिनुभयो। म फर्केपछि, उनले सोधे कि मैले "रमाइलो गरे" र "बस्तुहरू देखे"। मैले देखेको विनाशको छेउमा शब्दहरू अनौठो रूपमा बसे। उसले आफ्नो मेटल वर्कशपमा जीवनको काम गुमाएको थियो, तैपनि के सम्भव हुन सक्छ भनेर उसले पहिले नै सोचिरहेको थियो।

अनाथ युवा, उनले सीमित स्रोतसाधनबाट जीवन निर्माण गर्न सिकेका थिए । उनले धातुसँग काम गरे, अरूलाई वेल्ड गर्न सिकाए, त्रिसुली जलविद्युत आयोजनामा ​​काम गरे र स्थानीय पत्रिकाका लागि लेखे। ती मध्ये कुनै पनि मलाई उसको दुःखको पूर्ण हदसम्म पहुँच दिँदैन। उसको व्यवहारले उसले गोप्य राख्न रोजेको भावनाहरू लुकाउन सक्छ।

मैले के वर्णन गर्न सक्छु उसले गरेको प्रस्ताव हो: पारिवारिक सम्पत्ति प्रयोग गरेर साना पसलहरू निर्माण गर्न जहाँ विस्थापित व्यवसायहरू फेरि खोल्न सकिन्छ। उनको योजनाले भविष्यलाई आकार दिन्छ। जमिन। सामग्री। काम गर्ने ठाउँ। जीविकोपार्जन पुन: सुरु गर्न सकिन्छ।

यस्तो बुमर आशा 'हामी धेरै पकाइएका छौं' डूमर शर्टह्यान्ड शब्दावलीको ठीक विपरीत छ। स्थानीय प्रयासलाई सहयोग गर्न सक्ने स्रोत र संस्था चाहिन्छ। समुदायहरूले अपर्याप्त सार्वजनिक कार्यको लागि अनिश्चित कालका लागि क्षतिपूर्तिको अपेक्षा गर्न सकिँदैन।

आशा राजनीतिक रूपमा उपयोगी हुन्छ जब यसले मागहरू र हेरचाहको इशाराहरू उत्पन्न गर्दछ: जवाफदेही राहतको माग, सुरक्षित पुनर्निर्माण र पुन: प्राप्ति कस्तो हुनुपर्छ भन्ने अर्थपूर्ण भनाइ।

साक्षी दिने सन्दर्भमा पनि यही सिद्धान्त लागू हुन्छ। नुवाकोट जान नसक्ने मानिसले आफूले देखेको कुरासँग सम्बन्ध कायम राख्न सक्छन् । उनीहरूले साझेदारी गर्नु अघि जाँच गर्न सक्छन्, प्रभावितहरूलाई सुन्न सक्छन्, प्रमाणित स्थानीय आवश्यकताहरूलाई समर्थन गर्न सक्छन् र फिडमा कथा प्रचलन बन्द भएपछि रुचि राख्न सक्छन्।

निराशा प्रदान गर्ने फोनले ती जडानहरू पनि बोक्न सक्छ। यसको भूमिका आंशिक रूपमा यसको वरिपरि निर्माण गरिएका अभ्यासहरू र संस्थाहरूले आकार दिन्छ।

भविष्यको पूर्ण खाताको रूपमा 'हामी धेरै पकाएका छौं' स्वीकार गर्दा ती छनौटहरू हराउँछन्, र चेतावनीलाई निर्णयमा परिणत गर्दछ। यसले जिम्मेवारीलाई अपरिहार्यताको सामान्य वातावरणमा भंग गर्न अनुमति दिन्छ, संस्थाहरूको लागि सुविधाजनक जसको निर्णयहरू अझै महत्त्वपूर्ण छन्।

हामी कृत्रिम छविलाई बेवास्ता गर्न सक्छौं जसले हामीलाई एआई-उत्पन्न नेपाललाई शोक गर्न आग्रह गर्दछ। हामी राजनीतिक तस्बिरलाई अस्वीकार गर्न सक्छौं जुन डेलिभरीको लागि लेखा अघि कृतज्ञताको माग गर्दछ। हामी एउटा मिडिया लय ब्लक गर्न सक्छौं जसमा पतन अनन्त रूपमा पुन: प्ले हुन्छ।

त्यो इन्कारलाई नेतृत्व गर्न कतै चाहिन्छ: मानिसहरू तर्फ, दिगो ध्यान तर्फ, ठाउँलाई फेरि बस्न योग्य बनाउने कठिन र अधूरो काम तिर।

देवीघाटमा खाजा खाने पुरुषहरूले मानवताको इन्कार वा यसको लचिलोपन प्रमाणित गर्ने भार बोक्न सक्दैनन्। तिनीहरू विपत्तिको नतिजा भित्र बस्ने मानिसहरू हुन्। तिनीहरूको जीवन प्रयोगहरू बाहिर जारी छ जसमा तिनीहरूको छवि राख्न सकिन्छ।

कल्पना गर्न लायकको भविष्यले त्यो खाना सुरक्षित भवनमा खान पाउनेछ। यसले विस्थापित पसललाई ठाउँ दिनेछ, कामदारहरूलाई तिनीहरूको उपकरणहरू पुन: प्राप्ति गर्न, एक बच्चालाई स्कूलबाट फेरि घरको बाटो खोज्न।

क्लिप पुन: सुरु हुँदा पुल खस्न जारी छ। हाम्रो उत्तरदायित्व भनेको पुन: खोल्ने कामलाई कल्पनीय, र निरन्तर ध्यान दिन योग्य बनाउनु हो।

नोबेल रिमाल डिजिटल संस्कृति र राजनीतिक संचारका अनुसन्धानकर्ता हुन्।